Kasten Yaralama Suçu ve Cezası – (TCK Madde 86)

Kasten Yaralama Suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 86. maddesinde düzenlenen ve uygulamada en sık karşılaşılan suç tiplerinden biridir. Bu suç, bir kişinin vücut dokunulmazlığının bilerek ve isteyerek ihlal edilmesini ifade eder. Yaralamanın basit veya ağır olması, kullanılan araç, mağdurun durumu ve fiilin işleniş şekli, suçun hukuki niteliğini ve uygulanacak cezayı doğrudan etkiler. Bu nedenle TCK 86 kapsamında kasten yaralama suçu; temel hâli, daha az cezayı gerektiren hâlleri ve nitelikli hâlleriyle birlikte ayrı ayrı değerlendirilir.

Kasten yaralama suçuna ilişkin cezalar, şikâyet şartı, zamanaşımı süreleri ve Yargıtay uygulamaları netleşmiş durumdadır. Özellikle TCK 86/2 ve 86/3 hükümleri, hangi yaralama fiillerinin şikâyete tabi olduğu, hangi durumlarda cezanın artırılacağı veya kamu davasının re’sen yürütüleceği konusunda belirleyici rol oynamaktadır. Ayrıca silahla kasten yaralama, kamu görevlisine karşı işlenen yaralama ve savunmasız kişilere yönelik fiiller, daha ağır yaptırımlarla karşılık bulmaktadır.

Bu içerikte; kasten yaralama suçunun tanımı, TCK 86/2 ve 86/3 hükümlerinin anlamı, uygulanacak cezalar, nitelikli hâller, şikâyet ve zamanaşımı konuları ile Yargıtay’ın konuya ilişkin yerleşik içtihatları ayrıntılı ve anlaşılır biçimde ele alınacaktır. Amaç, kasten yaralama suçuna ilişkin hukuki çerçeveyi netleştirmek ve uygulamada sıkça merak edilen sorulara açıklık kazandırmaktır.

TCK 86 Kasten Yaralama Suçu Nedir?

Kasten yaralama suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 86. maddesinde düzenlenmiş olup, bir kişinin vücut dokunulmazlığının bilerek ve isteyerek ihlal edilmesini ifade eder. Bu suçun oluşabilmesi için failin, mağdura yönelik yaralama fiilini kasten gerçekleştirmesi gerekir. Yaralamanın mutlaka ciddi bir sonuç doğurması şart değildir; mağdurun bedensel acı duyması, sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulması yeterlidir.

TCK 86 kapsamında kasten yaralama; tokat atmak, yumruklamak, itmek, sert bir cisimle vurmak gibi fiillerle işlenebileceği gibi, bıçak, sopa veya benzeri araçlarla da gerçekleştirilebilir. Önemli olan husus, failin mağdurun vücut bütünlüğüne yönelik bilerek hareket etmesidir.

Bu suç, basit hâliyle şikâyete tabi olabilirken, yaralamanın ağırlığına, kullanılan araca ve mağdurun durumuna göre nitelikli hâl kazanabilir. Yaralamanın mağdur üzerinde bıraktığı etki, kemik kırığı, hayati tehlike veya kalıcı iz gibi sonuçlar, suçun hukuki niteliğini ve ceza miktarını doğrudan etkiler.

Kasten yaralama suçu, günlük hayatta en sık karşılaşılan ceza hukuku suçlarından biri olduğundan, mahkemeler somut olayın tüm özelliklerini dikkate alarak TCK 86 kapsamında değerlendirme yapar ve cezayı buna göre belirler.

TCK 86/2, TCK 86/3 Nedir?

TCK 86/2 ve TCK 86/3 hükümleri, kasten yaralama suçunun daha az cezayı gerektiren hâlleri ile nitelikli hâllerini düzenlemektedir. Bu ayrım, suçun şikâyete tabi olup olmadığı ve uygulanacak cezanın belirlenmesi açısından büyük önem taşır.

TCK 86/2 kapsamında; kasten yaralama fiilinin mağdur üzerinde basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte olması hâlinde, suç daha hafif kabul edilir. Bu durumda fail hakkında 4 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası uygulanabilir. Ayrıca bu hâl şikâyete tabidir; mağdurun şikâyeti olmadan soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.

TCK 86/3 ise kasten yaralama suçunun nitelikli hâllerini düzenler. Buna göre suçun;

• Üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe karşı,
• Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,
• Kişinin kendisini savunamayacak durumda bulunmasından yararlanarak,
• Silahla,
• Canavarca hisle
  işlenmesi hâllerinde ceza yarı oranında artırılır. Bu hâller şikâyete tabi değildir ve savcılık tarafından re’sen soruşturulur.

Bu nedenle TCK 86/2 ve 86/3 hükümleri, kasten yaralama suçunun hangi koşullarda hafif, hangi koşullarda ağır sonuçlar doğuracağını belirleyen temel düzenlemeler arasında yer alır.

Kasten Yaralama Suçu Cezası Nedir?

Kasten yaralama suçunda uygulanacak ceza, yaralamanın ağırlığına, mağdur üzerindeki etkisine ve suçun işleniş biçimine göre değişir. TCK 86’nın temel hâline göre, kasten yaralama suçunu işleyen kişi hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.

Eğer yaralama fiili mağdur üzerinde basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikteyse, TCK 86/2 kapsamında daha düşük bir yaptırım uygulanır ve ceza 4 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası şeklinde belirlenir. Bu durumda çoğu dosyada adli para cezasına hükmedildiği görülmektedir.

Yaralamanın mağdurda daha ağır sonuçlar doğurması hâlinde ise ceza artar. Özellikle kemik kırığı, hayati tehlike, organ kaybı, kalıcı iz veya algılama yeteneğinin bozulması gibi sonuçlar söz konusuysa, TCK 87 hükümleri de devreye girer ve fail hakkında çok daha ağır hapis cezaları gündeme gelir.

Mahkeme, ceza tayin ederken failin kastını, mağdurun uğradığı zararı, olayın oluş biçimini ve tarafların durumunu birlikte değerlendirir. Bu nedenle kasten yaralama suçunda ceza, her somut olayda farklılık gösterebilir.

Kasten Yaralamanın Nitelikli Halleri

Kasten yaralama suçu, bazı durumlarda nitelikli hâl kazanır ve bu hâllerde faile verilecek ceza artırılır. TCK 86/3’te düzenlenen bu nitelikli hâller, suçun daha ağır ve tehlikeli şekilde işlendiğini kabul eden durumlardır.

Kasten yaralama suçunun nitelikli hâlleri şunlardır:

• Üstsoya, altsoya, eşe, boşanılmış eşe veya kardeşe karşı işlenmesi,
• Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenmesi,
• Kişinin kendisini savunamayacak durumda bulunmasından yararlanarak işlenmesi,
• Silahla işlenmesi,
• Canavarca hisle işlenmesi.

Bu hâllerin varlığı durumunda, fail hakkında verilecek ceza yarı oranında artırılır. Ayrıca bu nitelikli hâllerin tamamı şikâyete tabi değildir; savcılık tarafından re’sen soruşturma ve kovuşturma yapılır.

Uygulamada özellikle silahla kasten yaralama ve aile içi yaralama fiilleri, en sık karşılaşılan nitelikli hâller arasında yer almakta ve mahkemeler bu dosyalarda daha ağır yaptırımlar uygulamaktadır.

Silahla Kasten Yaralama Cezası, Şikâyete Tabi Mi?

Silahla kasten yaralama suçu, Türk Ceza Kanunu’nda nitelikli hâl olarak düzenlenmiştir. TCK 86/3-e hükmüne göre kasten yaralama fiilinin silahla işlenmesi, suçun daha tehlikeli ve ağır sonuçlar doğurma ihtimali taşıdığı kabul edilerek cezanın artırılmasını gerektirir.

Kanuna göre “silah” kavramı yalnızca ateşli silahlarla sınırlı değildir. Tabanca, tüfek gibi ateşli silahların yanı sıra; bıçak, satır, sopa, demir çubuk gibi saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli her türlü araç silah kapsamında değerlendirilir. Yargıtay uygulamasında günlük hayatta kullanılan birçok cismin, olayın özelliklerine göre silah sayıldığı görülmektedir.

Silahla kasten yaralama suçunun en önemli özelliği, şikâyete tabi olmamasıdır. Mağdurun şikâyetçi olmaması ya da sonradan şikâyetinden vazgeçmesi, soruşturma ve kovuşturmanın durmasına yol açmaz. Savcılık, suçu öğrendiği anda re’sen soruşturma başlatır ve kamu davası açılır.

Bu suçun işlenmesi hâlinde, temel kasten yaralama cezası belirlendikten sonra yarı oranında artırım yapılır. Yaralamanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte olması hâlinde dahi, silah kullanılmışsa dosya şikâyete tabi olmaktan çıkar ve fail daha ağır bir yaptırımla karşı karşıya kalır.

Uygulamada silahla kasten yaralama dosyaları, hem ceza miktarı hem de adli sürecin sonuçları bakımından ciddi hak kayıplarına yol açabildiğinden, sürecin uzman bir ceza hukuku avukatı tarafından takip edilmesi büyük önem taşır.

Kasten Yaralama Suçu Zamanaşımı

Kasten yaralama suçu bakımından zamanaşımı süresi, suçun basit veya nitelikli hâline ve öngörülen cezanın üst sınırına göre belirlenir. Türk Ceza Kanunu’nda dava zamanaşımı süreleri, TCK m.66’da düzenlenmiştir ve her somut olayda uygulanacak süre, ilgili fıkraya göre ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

TCK 86/1 kapsamında düzenlenen basit kasten yaralama suçu için öngörülen hapis cezasının üst sınırı üç yıl olduğundan, bu suçta 8 yıllık dava zamanaşımı süresi uygulanır. Suçun işlendiği tarihten itibaren bu süre içinde kamu davası açılmaz veya açılmış dava kesin hükme bağlanmazsa, dava zamanaşımı nedeniyle düşer.

Kasten yaralama suçunun nitelikli hâllerinde (TCK 86/3), cezanın artırılması söz konusu olduğundan zamanaşımı hesabı da buna göre yapılır. Özellikle silahla, kamu görevlisine karşı, yakın akrabaya karşı veya kendisini savunamayacak kişiye karşı işlenen kasten yaralama fiillerinde, dava zamanaşımı süresi yine çoğu durumda 8 yıl olarak uygulanmakla birlikte, fiilin neticesi sebebiyle ağırlaşması hâlinde (TCK 87) bu süre daha uzun olabilir.

Zamanaşımı süresinin hesaplanmasında yalnızca suç tarihi değil; soruşturma ve kovuşturma aşamasında yapılan kesici işlemler de önemlidir. Şüphelinin ifadesinin alınması, iddianame düzenlenmesi veya mahkemece verilen bazı kararlar zamanaşımını keser ve sürenin yeniden başlamasına neden olur.

Bu nedenle kasten yaralama suçlarında zamanaşımı değerlendirmesi, dosyanın tüm süreci dikkate alınarak yapılmalı; hatalı bir hesaplama nedeniyle hak kaybı yaşanmaması için profesyonel hukuki destek alınmalıdır.

Kasten Yaralama Suçu Yargıtay Kararları

Kasten yaralama suçuna ilişkin uygulamada, Yargıtay içtihatları suçun unsurlarının belirlenmesi, nitelikli hâllerin uygulanması, teşebbüs–tamamlanma ayrımı ve cezanın belirlenmesi bakımından yol gösterici niteliktedir. Yargıtay, özellikle fiilin mağdur üzerindeki etkisi, kullanılan aracın silah sayılıp sayılmadığı, kastın türü ve neticenin ağırlığı konularında istikrarlı ölçütler geliştirmiştir.

Yerleşik kararlarında Yargıtay; mağdurda meydana gelen yaralanmanın basit tıbbi müdahale ile giderilip giderilemeyeceğini yalnızca raporun sonucu ile değil, olayın oluş biçimi ve yaralanmanın niteliği ile birlikte değerlendirir. Bu kapsamda, raporda “BTM ile giderilebilir” ibaresi bulunsa dahi, fiilin işleniş şekli ağır ise TCK 86/1 kapsamında değerlendirme yapılabileceği kabul edilmektedir.

Silahla kasten yaralama bakımından Yargıtay; bıçak, sopa, demir çubuk, maket bıçağı gibi araçları TCK m.6 kapsamında silah olarak nitelendirmekte ve bu hâllerde TCK 86/3-e uyarınca ceza artırımını zorunlu görmektedir. Ayrıca, silah kullanılarak yaralama fiilinin teşebbüs aşamasında kalması hâlinde, TCK m.35 hükümlerinin uygulanması gerektiği yönünde kararlar mevcuttur.

Yargıtay kararlarında dikkat çekilen bir diğer husus, tek fiille birden fazla suçun oluşması ihtimalidir. Bu durumda farklı neviden fikri içtima (TCK m.44) hükümleri gündeme gelmekte; failin en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırılması gerektiği kabul edilmektedir.

Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK 87) bakımından ise Yargıtay, ağır netice ile failin kusuru arasında en azından taksir düzeyinde bir illiyet bulunmasını aramakta; objektif sorumluluğa gidilmesine izin vermemektedir. Özellikle ölüm veya hayati tehlike gibi sonuçların ortaya çıktığı dosyalarda, kast–taksir ayrımı titizlikle yapılmaktadır.

Sonuç olarak, kasten yaralama suçuna ilişkin Yargıtay içtihatları; suçun vasıflandırılması, cezanın alt–üst sınırdan belirlenmesi ve nitelikli hâllerin uygulanması bakımından belirleyici olup, her somut olayın bu içtihatlar ışığında değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.