2026 yılı itibarıyla hakkında soruşturma veya kovuşturma bulunan kişilere uygulanabilen yurt dışına çıkış yasağı, ceza yargılamasında sıklıkla başvurulan bir adli kontrol tedbiridir. Bu tedbir; şüpheli veya sanığın ülke dışına çıkarak yargılama sürecinden kaçmasını, delilleri karartmasını ya da tanıklar üzerinde baskı kurmasını önlemek amacıyla uygulanır. Ancak uygulama koşulları, yasağın kim tarafından verileceği, ne kadar sürebileceği ve hangi durumlarda kaldırılabileceği birçok kişi tarafından tam olarak bilinmemektedir.

Bu makalede, yurt dışına çıkış yasağı nedir, hangi durumlarda konulur, kimler yurt dışına çıkamaz, yasağın süresi ne kadar olabilir ve hakkında bu tedbir uygulanan bir kişinin pasaport alıp alamayacağı gibi hukuki açıdan en çok merak edilen sorular ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır. Ayrıca, 2026 yılı için güncellenmiş yöntemler kapsamında yurt dışı yasağı sorgulama, TC kimlik numarasıyla kontrol edilip edilemeyeceği, UYAP ve e-Devlet üzerinden öğrenme yolları da adım adım açıklanmaktadır.

Yurt Dışına Çıkış Yasağı Nedir?

Yurt dışına çıkış yasağı, şüpheli veya sanığın devam eden bir ceza soruşturması ya da kovuşturması kapsamında ülke dışına çıkmasını engelleyen, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 109/3-a maddesinde düzenlenen bir adli kontrol tedbiridir. Bu tedbir, kişinin özgürlüğünü tamamen kısıtlayan tutuklama kararı yerine; daha hafif, ölçülü ve denetim odaklı bir yöntem olarak uygulanır.

Yurt dışına çıkış yasağının temel amacı, şüpheli veya sanığın:

• Yargılama sürecinden kaçmasını,
• Delilleri karartmasını,
• Tanık veya mağdur üzerinde baskı oluşturmasını,
• Yargılamanın sağlıklı yürütülmesini tehlikeye sokmasını

önlemektir.

Bu nedenle yurt dışına çıkış yasağı bir ceza değildir; yalnızca yargılama süreci tamamlanana kadar uygulanan geçici bir koruma tedbiridir. Yasağın uygulanabilmesi için kişinin suç işlediğine dair kuvvetli suç şüphesinin ve tutuklama nedenlerinin bulunması gerekir. Tutuklama tedbirinin ölçüsüz olduğu durumlarda, mahkeme veya Sulh Ceza Hakimi tarafından bu daha hafif tedbir tercih edilir.

Uygulamada, yurt dışına çıkış yasağı kararının verildiği anda kişinin pasaport bilgileri Emniyet birimlerine bildirilir ve kişi sınır kapılarına geldiğinde sistem tarafından engellenir. Dolayısıyla bu tedbir, kişinin ülkeyi terk etmesini fiilen imkânsız hâle getirir.

Bu yönüyle yurt dışına çıkış yasağı; hem kişisel özgürlük hakkını sınırlayan, hem de yargılamanın güvenliğini sağlayan önemli bir hukuki mekanizmadır.

Yurt Dışı Çıkış Yasağı Hangi Durumlarda Konur?

Yurt dışına çıkış yasağı, her soruşturma veya kovuşturma dosyasında otomatik olarak uygulanmaz. Bu tedbirin verilebilmesi için Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında belirli şartların oluşması gerekir. Sulh Ceza Hakimliği veya yargılamayı yapan mahkeme, yalnızca somut olaya göre gerekli gördüğü durumlarda bu tedbiri uygular.

Yurt dışı çıkış yasağının konulmasını gerektiren başlıca durumlar şunlardır:

1. Kuvvetli Suç Şüphesinin Bulunması

Tedbirin uygulanabilmesi için kişinin suç işlediğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunmalıdır. Şüpheli veya soyut iddialar bu tedbir için yeterli değildir.

2. Tutuklama Nedenlerinin Oluşması

CMK m.100’e göre aşağıdaki durumlar varsa tutuklama nedeni vardır; ancak tutuklama yerine daha hafif bir tedbir olarak yurt dışına çıkış yasağı uygulanabilir:

• Kişinin kaçma ihtimali
• Saklanma davranışları
• Delilleri yok etme, değiştirme veya gizleme ihtimali
• Tanık, mağdur veya başkaları üzerinde baskı kurma riski

Bu hallerin bulunduğu somut olaylarda mahkeme, tutuklamaya gerek görmüyorsa yurt dışı yasağıyla kişiyi kontrol altında tutabilir.

3. Katalog Suçlarda Tutuklama Nedeninin Varsayılması

Bazı ağır suçlarda CMK m.100/3 gereği tutuklama nedeni doğal olarak var kabul edilir. Bu suçlarda, tutuklama yerine adli kontrol tedbiri uygulanacaksa yurt dışına çıkış yasağı sıkça tercih edilir.

Bu suçlar arasında:

• Uyuşturucu ticareti
• Hırsızlık
• Yağma (gasp)
• Cinsel suçlar
• Çocukların cinsel istismarı
• Örgütlü suçlar
• Devlet güvenliğine karşı suçlar
• Terör suçları

gibi ağır nitelikteki fiiller bulunmaktadır.

4. Kaçma Şüphesini Doğuran Olguların Varlığı

Şüpheli veya sanığın:

• Yurtdışında uzun süre kalması,
• Kaçma hazırlığı yapması,
• Başka ülkede oturma izni bulunması,
• Davete rağmen ifadeye gelmemesi,
• Duruşmalara katılmaması

durumlarında kaçma riski arttığı için bu tedbir uygulanabilir.

5. Yargılamanın Selametini Tehlikeye Sokabilecek Davranışlar

Tanıkları tehdit etmek, delilleri yok etmek ya da dijital verileri silmek gibi eylemler söz konusuysa, yargılamanın sağlıklı yürütülmesi için yurt dışına çıkış yasağı kararı verilebilir.

6. Tutuklamanın Ölçüsüz Kalması

Kişinin aşağıdaki nedenlerle tutuklanmasının ağır bir tedbir sayılması halinde mahkeme; yurt dışına çıkış yasağıyla dengeli bir müdahale yapmayı tercih eder:

• Sabit ikametgâhının bulunması
• Ailesi ile yaşaması
• Daha önce kaçma teşebbüsünün olmaması
• Suçun niteliği ve cezanın üst sınırının düşük olması

Bu gibi hallerde tutuklama yerine adli kontrol tedbirleri uygulanır.

Özetle, yurt dışına çıkış yasağı rastgele verilen bir karar değildir. Kişinin özgürlüğüne kısıtlama getirildiği için, tedbir yalnızca zorunlu olduğunda ve ölçülü bir şekilde uygulanır.

Yurt Dışı Çıkış Yasağı Kim Tarafından Verilir?

Yurt dışına çıkış yasağı, ceza yargılamasında yalnızca yetkili yargı mercileri tarafından verilebilen bir adli kontrol tedbiridir. Bu kararın kim tarafından verileceği, dosyanın soruşturma veya kovuşturma aşamasında olup olmamasına göre değişir.

Aşağıdaki merciler, kanunen yurt dışı çıkış yasağı koyma yetkisine sahiptir:

1. Soruşturma Aşamasında: Sulh Ceza Hakimliği

Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre, kişi hakkında henüz dava açılmadan önce yürütülen soruşturma aşamasında, yurt dışına çıkış yasağı kararı verme yetkisi:

• Cumhuriyet Savcısının talebi
• Sulh Ceza Hakiminin kararı

ile mümkündür.

Savcı tedbir talebinde bulunur; nihai kararı Sulh Ceza Hakimi verir. Hakim, gerekli görürse kişiyi dinleyebilir veya dosya üzerinden karar verebilir.

2. Kovuşturma Aşamasında: Yargılamayı Yürüten Mahkeme

Dava açıldıktan sonra, yani kovuşturma aşamasında, yurt dışına çıkış yasağı koyma veya mevcut yasağı kaldırma yetkisi:

• Asliye Ceza Mahkemesi
• Ağır Ceza Mahkemesi

gibi dosyanın görüldüğü ilgili mahkemeye aittir.

Mahkeme bu kararı:

• Şüpheli/sanığın talebi üzerine,
• Savcının görüşünü alarak,
• Gerekirse re’sen (kendiliğinden)

vere­bilir.

3. Adli Kontrol Tedbirlerini Düzenleyen CMK Hükümleri

Yurt dışına çıkış yasağı, CMK 109. madde kapsamında düzenlenen adli kontrol yükümlülüklerinden biridir. Bu nedenle karar, yalnızca hakim veya mahkeme tarafından verilebilir; savcının doğrudan bu tedbiri uygulama yetkisi yoktur.

4. Uygulama Sürecinde Emniyet Birimlerinin Rolü

Kararın verilmesinden sonra:

• Tedbir kararı Emniyet Genel Müdürlüğü’ne iletilir.
• Kişinin pasaportuna sistem üzerinden “yurt dışına çıkamaz” kaydı düşülür.
• Hudut kapılarındaki görevliler bu kaydı görerek çıkışı engeller.

Burada Emniyet birimleri yalnızca uygulayıcıdır, karar merci değildir.

Yurt dışına çıkış yasağı:
✔ Soruşturmada → Sulh Ceza Hakimliği,
✔ Kovuşturmada → İlgili Ceza Mahkemesi

tarafından verilir ve yalnızca hakim kararıyla uygulanabilir. Bu yönüyle idari değil tamamen yargısal bir tedbirdir.

Kimler Yurt Dışına Çıkamaz?

Yurt dışına çıkış yasağı, kişilerin özgürce seyahat etme haklarını sınırlayan ciddi bir tedbirdir ve yalnızca kanunda belirtilen durumların varlığı hâlinde uygulanır. Aşağıdaki kişiler, hukuken yurt dışına çıkamaz:

1. Hakkında Yurt Dışı Çıkış Yasağı Kararı Bulunan Şüpheli veya Sanıklar

En yaygın durum, ceza soruşturması veya kovuşturması kapsamında hakim kararıyla hakkında yurt dışına çıkış yasağı konulan kişilerdir. Bu kişiler, adli kontrol tedbiri devam ettiği sürece ülke dışına çıkamaz.

Yasak, yalnızca kararın verildiği dosya kapsamında geçerlidir ve kaldırılmadığı sürece tüm hudut kapılarında uygulanır.

2. Pasaport Kanunu Kapsamında Pasaport Verilmesi Yasaklanan Kişiler

5682 sayılı Pasaport Kanunu’na göre bazı durumlarda kişiler pasaport alamaz ve bu durumda fiilen yurt dışına çıkamazlar. Bunlar arasında:

• Mahkemece hakkında yurt dışına çıkış yasağı konulanlar,
• Ülkeyi terk etmesinde genel güvenlik açısından sakınca bulunan kişiler,
• Terör örgütleriyle iltisaklı olduğu İçişleri Bakanlığı tarafından tespit edilen kişiler

yer almaktadır.

Bu kişilere yeni pasaport verilmez; mevcut pasaportları sistem üzerinden geçersiz hâle getirilebilir.

3. Hakkında Yakalama, Tutuklama veya Zorlama Kararı Bulunan Kişiler

Bir kişi hakkında:

• Yakalama emri,
• Tutuklama kararı,
• Zorlama hapsi kararı

bulunuyorsa, bu durum da sistem tarafından sınır kapılarına bildirilir ve kişi ülkeyi terk edemez.

4. Ceza İnfaz Kurumunda Bulunan veya Denetimli Serbestlik Yükümlülüğü Olan Kişiler

Ceza infaz kurumunda bulunanlar için yurt dışına çıkış mümkün değildir. Denetimli serbestlik altındaki kişiler ise, haklarında ayrıca bir yurt dışına çıkmama yükümlülüğü konulmadığı sürece yurt dışına çıkabilir; ancak yükümlülük varsa çıkmaları engellenir.

Özellikle uyuşturucu kullanma nedeniyle denetimli serbestlik uygulanan kişilerde mahkeme bu tedbiri sıkça tercih edebilmektedir.

5. Sınır Dışı Edilmesi Gereken veya Hakkında Giriş-Çıkış Kaydı İşlenmiş Yabancılar

Yabancılar açısından, Göç İdaresi tarafından:

• Sınır dışı kararı alınmış,
• Ülkeye giriş yasağı bulunan,
• Vize ihlali nedeniyle idari yaptırım uygulanmış

kişiler de yurt dışına çıkış veya giriş işlemlerinde engelleme ile karşılaşabilir.

Bu çerçevede, yurt dışına çıkamama durumu yalnızca adli kontrol tedbirinden ibaret değildir; pasaport hukuku, göç hukuku ve ceza infaz uygulamaları da bu kapsamda değerlendirilir.

Yurt Dışı Çıkış Yasağı Olan Kişi Pasaport Alabilir mi?

Hakkında yurt dışına çıkış yasağı bulunan bir kişi, pasaport alamaz ve mevcut pasaportunu yenileyemez. Bu durum, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 22. maddesi gereğidir. Mahkeme tarafından verilen yurt dışına çıkmama kararı, Emniyet Genel Müdürlüğü’ne bildirilir ve kişinin pasaport başvuruları otomatik olarak engellenir.

Pasaport verilmemesi, adli kontrol tedbirinin etkili olabilmesi içindir; kişinin ülkeyi terk etmesini fiilen imkânsız hâle getirir. Yabancılar açısından ise pasaporta el konulamaz ancak sistemdeki yasak nedeniyle çıkışlarına izin verilmez.

Yurt Dışı Çıkış Yasağının Süresi Ne Kadardır?

Yurt dışına çıkış yasağı, süre bakımından sınırsız bir tedbir değildir. Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 110/A maddesi adli kontrol tedbirleri için uygulanabilecek en uzun süreleri düzenler.

• Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen suçlarda yurt dışı yasağı en fazla 2 yıl uygulanabilir; zorunlu hâllerde 1 yıl daha uzatılabilir.
• Ağır ceza kapsamındaki suçlarda bu süre 3 yıl, gerekçeli karar ile toplamda 3 yıl daha uzatılabilir.
• Terör ve bazı ağır suçlarda üst sınır 4 yıldır.
• Çocuklar bakımından süreler yarı oranında uygulanır.

Bu süreler, tedbirin devamına karar verilebilecek azami sınırları ifade eder. Mahkemeler gerekli görmediğinde yasağı çok daha erken kaldırabilir.

Yurt Dışına Çıkış Yasağı Olup Olmadığını Nasıl Öğrenebilirim?

Kişinin hakkında yurt dışına çıkış yasağı bulunup bulunmadığını öğrenmesi için birden fazla yöntem vardır. Bu bilgiler her zaman tek bir sistemde görünmediği için, özellikle soruşturma aşamasında birden fazla kaynaktan kontrol yapılması önemlidir. Aşağıdaki yöntemler 2026 itibarıyla en hızlı ve doğru sonuç veren yollardır.

Yurt Dışına Çıkış Yasağı Sorgulama

Aşağıdaki alt başlıklar, kişinin kendi hakkındaki yasağı kontrol etmek için kullanabileceği temel sorgulama yöntemleridir.

TC NO ile Yurt Dışı Yasağı Sorgulama

TC kimlik numarası girilerek doğrudan yurt dışı yasağı sorgulaması yapılabilen bir kamu sistemi bulunmamaktadır. Ancak TC kimlik numarası üzerinden şu birimlere başvuru yapılarak yasak öğrenilebilir:

• İl Emniyet Müdürlüğü Pasaport Şube
• Soruşturma dosyasına bakan savcılık
• Yargılamanın yapıldığı mahkeme kalemi

Kimlik ibrazı ile kişinin çıkış yasağı bilgisi ilgili birim tarafından kontrol edilebilir.

UYAP Yurt Dışı Yasağı Sorgulama

UYAP Vatandaş Portalı üzerinden kişi kendi adına kayıtlı ceza dosyalarını görüntüleyebilir. Dosya içerisinde:

• Adli kontrol kararları
• Yurt dışına çıkış yasağına ilişkin hâkim kararları

bulunuyorsa bu bölümde görünür.

Not: Soruşturma dosyası kısıtlı ise (CMK 153/2), yurt dışı yasağı UYAP’ta görünmeyebilir.

E-Devletten Yurt Dışı Yasağı Sorgulama

E-devlet üzerinden doğrudan “yurt dışı çıkış yasağı” başlığıyla bir sorgu yapılamaz; ancak:

“Yurda Giriş/Çıkış Belge Sorgulama” hizmeti, bazı durumlarda adli işlemlere dair bilgi içerebilir.

Buna rağmen birçok yurt dışı yasağı e-devlette görünmediği için tek başına yeterli değildir. Şüpheli durumlarda Pasaport Şube Müdürlüğüne başvuru en kesin yöntemdir.

Yurt Dışı Çıkış Yasağı Nasıl Kaldırılır?

Yurt dışına çıkış yasağı, mahkeme veya Sulh Ceza Hakimliği tarafından verilen bir adli kontrol tedbiridir ve aynı merciler tarafından kaldırılabilir. Tedbirin kaldırılması için kişinin hukuki bir talepte bulunması veya mahkemenin re’sen değerlendirme yapması gerekebilir.

Tedbirin kaldırılması için izlenebilecek yollar şunlardır:

Dilekçe ile Kaldırma Talebi

Şüpheli veya sanık, yasağın kaldırılması için:

• Soruşturma aşamasında Sulh Ceza Hakimliğine,
• Kovuşturma aşamasında ilgili ceza mahkemesine

bir dilekçe vererek talepte bulunabilir.

Dilekçede yasağın gereksiz hâle geldiğini gösteren hususlar belirtilir. Örneğin:

• Suç şüphesinin zayıflaması
• Kaçma riskinin bulunmaması
• Delillerin toplanmış olması
• İş, eğitim veya sağlık nedeniyle yurtdışına çıkma zorunluluğu

Mahkeme gerekli görürse savcının görüşünü alır ve kısa süre içinde karar verir.

Mahkemenin Re’sen Kaldırması

Kovuşturma aşamasında mahkeme, dosyanın geldiği aşamayı değerlendirdiğinde:

• Yasağın artık gerekli olmadığı,
• Tutuklama nedenlerinin ortadan kalktığı

kanaatine varırsa talep olmaksızın da yurt dışı yasağını kaldırabilir.

Adli Kontrol Süresinin Dolması

CMK 110/A’daki azami süreler dolduğunda, yasağın devamı mümkün değildir ve tedbir kendiliğinden sona erer. Bu süre:

• Ağır ceza dışı suçlarda en fazla 2+1 yıl
• Ağır ceza kapsamındakilerde 3+3 yıl
• Bazı suçlarda 4 yıl üst sınırdır

Süre dolduğunda tedbir düşer ve kişi yeniden pasaport işlemi yapabilir.

Yurt Dışı Çıkış Yasağına Uyulmaması Halinde Ne Olur?

Yurt dışına çıkış yasağı, ceza yargılamasında uygulanan bir adli kontrol tedbiridir ve bu tedbire aykırı davranılması ciddi hukuki sonuçlar doğurur. Kişinin yasağa rağmen ülkeyi terk etmeye çalışması veya tedbiri ihlal edecek davranışlarda bulunması, hukuki sorumluluğa yol açar.

1. Adli Kontrolün İhlali Sayılır

Yurt dışı çıkış yasağının ihlali, adli kontrol hükümlerinin ihlali olarak kabul edilir. Bu durumda hakim, tedbirin devamını yeterli görmezse daha ağır yaptırımlara karar verebilir.

2. Tutuklama Kararı Verilebilir

CMK’ya göre adli kontrol tedbirine kasten aykırı hareket edilmesi, kişinin tutuklanmasına neden olabilir. Hakim, ihlalin ciddiyetine göre mevcut adli kontrolü kaldırarak tutuklama tedbiri uygulayabilir.

3. Pasaport veya Seyahat Belgesine El Konulabilir

Kişi yasağa rağmen sınır kapısına gitmişse, görevli memurlar tarafından pasaportuna el konulur ve sınırdan çıkışına izin verilmez. Bu işlem, Pasaport Kanunu kapsamında uygulanır.

4. Yeni Adli Kontrol Yükümlülükleri Eklenebilir

Hakim, ihlalin ardından kişiye yeni yükümlülükler getirebilir. Örneğin:

• Belirli günlerde imza atma yükümlülüğü
• Ev hapsi
• Yakın takip veya elektronik kelepçe

5. Yargılama Sürecine Olumsuz Etkisi

Yasağı ihlal eden kişinin kaçma eğiliminde olduğu değerlendirilebilir. Bu durum, dosyadaki yargısal değerlendirmeleri olumsuz etkileyebilir ve mahkemenin güvenini azaltabilir.