Anlaşmalı Boşanma

Evliliği sona erdirme kararı alan birçok çift, uzun ve yıpratıcı bir mahkeme sürecine girmeden ayrılmak ister. İşte anlaşmalı boşanma, tarafların karşılıklı uzlaşıyla bu süreci en kısa yoldan tamamlamasını sağlayan boşanma türüdür. Bu rehberde anlaşmalı boşanmanın şartlarını, ne kadar sürdüğünü, masraflarını, avukat gerekip gerekmediğini, mal paylaşımı ile nafakanın nasıl düzenlendiğini ve sürecin her aşamasını uygulamadaki gerçek işleyişiyle birlikte ele alıyoruz.

Anlaşmalı Boşanma Nedir?

Anlaşmalı boşanma, eşlerin evlilik birliğini sona erdirme ve bunun mali sonuçları ile çocukların durumu konusunda tam bir uzlaşıya vararak birlikte mahkemeye başvurduğu boşanma türüdür. Hukuki dayanağını Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin 3. fıkrasından alır. Bu fıkraya göre, evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi hâlinde evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı kabul edilir.

Anlaşmalı boşanmada, çekişmeli davalardan farklı olarak taraflar birbirinin kusurunu ispatlamak zorunda değildir. Kim haklı kim kusurlu tartışması yapılmaz; çiftin ortak ve özgür iradesi esas alınır. Bu yönüyle anlaşmalı boşanma, hem duygusal hem de ekonomik açıdan tarafları en az örseleyen yoldur. Halk arasında “tek celsede boşanma” olarak bilinmesinin nedeni de davanın genellikle tek duruşmada karara bağlanmasıdır.

Anlaşmalı Boşanmanın Şartları (TMK m.166/3)

Anlaşmalı boşanma davasının kabul edilebilmesi için dört temel şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir. Şartlardan biri eksikse hâkim davayı reddeder veya çekişmeli boşanmaya çevirir.

Anlaşmalı Boşanma Nasıl Olur? Adım Adım Süreç

Anlaşmalı boşanma süreci, uzlaşıyla başlayıp tek duruşmada kararla sonuçlanan, birbirini izleyen adımlardan oluşur:

1. Uzlaşı ve protokolün hazırlanması: Taraflar; velayet, kişisel ilişki, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı dâhil tüm konularda anlaşır ve bu anlaşmayı yazılı bir protokole döker. Sürecin kalbi bu belgedir; eksik veya çelişkili bir protokol davayı çekişmeliye çevirebilir. Protokolün nasıl hazırlanacağını ve hazır bir örneği boşanma dilekçesi ve protokol örneği sayfamızda bulabilirsiniz.
2. Dava dilekçesinin sunulması: Protokole atıf yapan dava dilekçesi, kimlik fotokopileri ve nüfus kayıt örneğiyle birlikte yetkili aile mahkemesine sunulur, harç ve giderler yatırılır.
3. Duruşma günü ve bizzat dinlenme: Mahkeme bir duruşma günü verir. Bu duruşmada her iki eş de bizzat hazır bulunur; hâkim, iradelerinin özgür olduğunu ve protokolü onayladıklarını teyit eder.
4. Karar ve kesinleşme: Hâkim protokolü uygun bulursa boşanmaya karar verir. Gerekçeli kararın tebliğinden sonra iki hafta içinde taraflar istinafa başvurmazsa veya istinaftan feragat ederlerse karar kesinleşir ve nüfusa işlenir.

Anlaşmalı Boşanma Ne Kadar Sürer?

Anlaşmalı boşanmanın en büyük avantajı hızıdır. Eksiksiz bir protokol ve usulüne uygun bir dilekçeyle başvurulduğunda, mahkemenin yoğunluğuna göre duruşma günü genellikle birkaç hafta içinde alınır ve dava çoğunlukla tek celsede sonuçlanır. Kararın kesinleşmesi için gereken iki haftalık istinaf süresiyle birlikte toplam süreç çoğu olayda yaklaşık bir ile üç ay arasında tamamlanır.

Süreyi etkileyen başlıca etkenler; mahkemenin iş yükü, duruşma gününün ne kadar erken verildiği, protokolün eksiksiz hazırlanmış olması ve tarafların duruşmaya zamanında katılmasıdır. Taraflar istinaftan feragat dilekçesi vererek kesinleşmeyi hızlandırabilir.

Anlaşmalı Boşanma Ücreti ve Masrafları (2026)

Anlaşmalı boşanma davasının maliyeti iki ayrı kalemden oluşur: mahkeme harç ve giderleri ile (avukatla takip ediliyorsa) avukatlık ücreti. İki kalem birbirinden bağımsızdır.

Mahkemeye ödenen harç ve giderler; başvurma harcı, karar ve ilam harcı, gider avansı (tebligat vb.) gibi kalemlerden oluşur ve her yıl Harçlar Kanunu genel tebliğiyle güncellenir. Anlaşmalı boşanmada delil ve tanık toplanmadığı için bu giderler çekişmeli davaya göre belirgin biçimde düşüktür.

Avukatlık ücreti ise zorunlu değildir; ancak tutulması hâlinde ücret, bulunduğunuz baronun tavsiye edilen asgari ücret tarifesinin altında olamaz. Anlaşmalı boşanmada masrafların hangi tarafça karşılanacağı tamamen protokole bağlıdır; taraflar yarı yarıya paylaşabilir veya tamamını bir tarafın üstlenmesini kararlaştırabilir.

💡 Harç ve avans tutarları her yıl güncellendiğinden, güncel rakamlar için dava açacağınız adliyenin tevzi bürosundan bilgi alınması yararlı olur.

Anlaşmalı Boşanmada Avukat Tutmak Zorunlu mu?

Hayır, anlaşmalı boşanmada avukat tutmak zorunlu değildir; taraflar davayı kendileri açıp takip edebilir. Ancak uygulamada protokolün doğru kurulması büyük önem taşır. Eksik, çelişkili veya kanuna aykırı bir protokol, hâkim tarafından kabul edilmez ve dava çekişmeliye dönerek aylarca uzayabilir. Özellikle velayet, nafaka türleri ve mal rejimi tasfiyesi gibi teknik konularda yapılan hatalar, sonradan telafisi güç hak kayıplarına yol açar. Bu nedenle, hızlı görünen bu sürecin sağlıklı tamamlanması için bir aile hukuku avukatından destek alınması önerilir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Neler Yer Alır?

Protokol, anlaşmalı boşanmanın temel belgesidir ve tarafların tüm mutabakatını içermelidir. Eksik bir başlık, protokolün reddine yol açabilir. Protokolde düzenlenmesi gereken başlıca konular:

• Boşanma iradesi: Tarafların özgür iradeyle boşanmak istediklerinin açık beyanı.
• Velayet ve kişisel ilişki: Müşterek çocuk varsa velayetin kimde olacağı ve diğer ebeveynle görüşme (kişisel ilişki) düzeni.
• İştirak nafakası: Çocuğun bakım ve eğitim giderlerine velayeti almayan ebeveynin katkısı.
• Yoksulluk nafakası: Boşanmayla yoksulluğa düşecek eş lehine nafaka (talep edilmiyorsa bu da açıkça belirtilir).
• Maddi ve manevi tazminat: TMK m.174 kapsamındaki talepler; anlaşmalı boşanmada çoğunlukla karşılıklı feragat şeklinde düzenlenir.
• Mal paylaşımı (mal rejimi tasfiyesi): Edinilmiş mallar, taşınmaz/araç devirleri, ziynet eşyaları ve ödeme planları açıkça yazılır.
• Aile konutu ve borçlar: Konutta kimin kalacağı, taşınma tarihi, ortak borç ve aidatların paylaşımı.

Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımı

Türkiye’de 1 Ocak 2002’den sonra evlenen çiftler için yasal mal rejimi, edinilmiş mallara katılma rejimidir (TMK m.202). Buna göre evlilik içinde edinilen mallar kural olarak eşit paylaşılır; eşlerin kişisel malları ise paylaşıma dâhil değildir. Anlaşmalı boşanmada taraflar mal paylaşımını protokolde serbestçe düzenleyebilir.

Mal rejimi tasfiyesi iki şekilde ele alınabilir: ya protokole dâhil edilerek boşanmayla birlikte sonuçlandırılır, ya da protokolde saklı tutularak ayrı bir mal paylaşımı davasına bırakılır. Tasfiye saklı tutulduğunda, boşanmanın kesinleşmesinden itibaren bir yıllık zamanaşımı süresi içinde ayrı dava açılabilir (TMK m.178).

Anlaşmalı Boşanmada Nafaka

Anlaşmalı boşanmada nafaka, tarafların protokolde belirlediği şekilde düzenlenir. İki tür nafaka söz konusu olabilir: çocuk için iştirak nafakası ve yoksulluğa düşecek eş için yoksulluk nafakası. Tarafların nafaka talep etmeme yönünde anlaşması da mümkündür; bu durumda feragat protokolde açıkça yer almalıdır.

Önemli bir nokta: anlaşmalı boşanma kararı kesinleşse dahi nafaka miktarı sonradan değişen koşullara göre uyarlanabilir. Enflasyon, tarafların gelir durumundaki değişiklik veya çocuğun artan ihtiyaçları nedeniyle TMK m.176 uyarınca nafaka artırım veya azaltım davası açılabilir.

Anlaşmalı Boşanma Çekişmeliye Döner mi?

Evet. Anlaşmalı boşanma davası bazı hâllerde çekişmeli boşanmaya dönüşebilir. Başlıca durumlar şunlardır: taraflardan birinin duruşmaya katılmaması, eşlerden birinin duruşmada boşanma iradesinden veya protokolden vazgeçmesi, hâkimin protokolü adil/uygun bulmaması ve tarafların önerilen değişiklikleri kabul etmemesi. Bu hâllerde dava, kusur incelemesi ve delil toplama aşamalarını içeren çekişmeli boşanma olarak devam eder.

Anlaşmalı Boşanma ile Çekişmeli Boşanma Farkı

Boşanma türünü doğru seçmek, sürecin uzunluğunu ve maliyetini doğrudan belirler. Aşağıdaki tablo iki yolu temel başlıklarda karşılaştırmaktadır:

Görüldüğü üzere, taraflar boşanmanın tüm sonuçlarında uzlaşabiliyorsa anlaşmalı yol her açıdan avantajlıdır. Uzlaşı sağlanamayan veya bir tarafın boşanmak istemediği durumlarda ise çekişmeli boşanma kaçınılmazdır.

Anlaşmalı Boşanmanın Avantajları ve Dezavantajları

Avantajları: Süreç hızlıdır ve genellikle tek celsede biter; mahkeme masrafları düşüktür; taraflar kusur tartışmasına girmediği için duygusal yıpranma azalır; sonuçlar (nafaka, velayet, mal paylaşımı) taraflarca önceden belirlendiği için öngörülebilirdir; çocuklar uzun bir çekişmeden korunur.

Dezavantajları ve dikkat noktaları: Protokol kesinleştikten sonra ilam niteliği kazanır ve tek taraflı değiştirilemez; bu nedenle aceleyle, hakları tam değerlendirmeden imzalanan bir protokol uzun vadede mağduriyet yaratabilir. Özellikle mal rejimi tasfiyesi ve nafaka konusunda eksik düzenleme, sonradan ayrı dava açma zorunluluğu doğurur. Bu yüzden protokol, imzalanmadan önce hukuki açıdan dikkatle gözden geçirilmelidir.

Anlaşmalı Boşanmada Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada anlaşmalı boşanma sürecini sekteye uğratan veya hak kaybına yol açan başlıca hatalar şunlardır:

• Protokolde velayet ve kişisel ilişkinin belirsiz bırakılması: Çocuğun velayeti ve görüşme düzeni net yazılmazsa hâkim protokolü onaylamaz.
• Mal paylaşımının atlanması: Tasfiye protokolde ne düzenlenir ne de saklı tutulursa, ileride uyuşmazlık çıkar.
• Nafaka konusunda muğlak ifadeler: Nafakanın türü, miktarı, başlangıcı ve artış yöntemi belirtilmezse uygulamada sorun yaşanır.
• Bir yıllık sürenin dolmadan dava açılması: Hâkim diğer şartları incelemeden davayı reddeder.
• Duruşmaya bizzat katılmama: Yalnızca avukatın katılımı yeterli olmadığından dava ertelenir veya çekişmeliye döner.

Anlaşmalı Boşanmada Çocukların Velayeti

Müşterek çocuk varsa, anlaşmalı boşanmanın en hassas başlığı velayettir. Taraflar velayetin anneye, babaya veya ortak velayet biçiminde düzenlenmesinde anlaşabilir; ancak bu anlaşma tek başına yeterli değildir. Hâkim, velayet kararını verirken yalnızca tarafların mutabakatına değil, çocuğun üstün yararına bakar. Çocuğun fiziksel, psikolojik ve sosyal gelişimi açısından hangi düzenlemenin uygun olduğunu değerlendirir; gerekirse pedagog görüşü ya da çocuğun idrak çağındaysa görüşü alınır.

Velayeti almayan ebeveynle çocuk arasındaki kişisel ilişki (görüşme) düzeni de protokolde açıkça belirtilmelidir: hafta sonu, dinî/resmî bayramlar, yaz tatili gibi dönemlerin nasıl paylaşılacağı net yazılmalıdır. Belirsiz bırakılan görüşme düzeni, ileride velayet ve kişisel ilişkiye dair yeni uyuşmazlıklara yol açar.

Anlaşmalı boşanma protokolünde velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası düzenlenmek zorundadır; velayetin belirlenme kriterleri için rehberimize bakabilirsiniz.

Hâkim Duruşmada Hangi Soruları Sorar?

Anlaşmalı boşanma duruşması kısa sürer ancak hâkimin iradeyi teyit etmesi açısından kritiktir. Hâkim genellikle her iki eşe ayrı ayrı şu yönde sorular yöneltir: boşanmak isteyip istemedikleri, bu kararı özgür iradeleriyle mi verdikleri, protokolü okuyup içeriğini kabul edip etmedikleri, baskı veya tehdit altında olup olmadıkları, velayet ve nafaka düzenlemelerini onaylayıp onaylamadıkları. Eşlerden biri tereddüt eder veya protokolün bir maddesine itiraz ederse, hâkim davayı çekişmeli boşanmaya çevirebilir. Bu nedenle duruşmaya gitmeden önce protokolün tüm maddelerinin iki tarafça da tam anlaşılmış olması önemlidir.

Yabancı Eş veya Yurt Dışında Yaşayanlar İçin Anlaşmalı Boşanma

Eşlerden biri yabancı uyruklu olsa veya taraflar yurt dışında yaşıyor olsa dahi, Türkiye’de anlaşmalı boşanma davası açılabilir. Yurt dışındaki eş, davayı Türkiye’deki bir avukat aracılığıyla takip ettirebilir; ancak hâkimin bizzat dinleme zorunluluğu nedeniyle duruşmaya katılım gerekir. Uygulamada bu katılım, mahkemenin imkân tanıması hâlinde istinabe (başka bir mahkeme aracılığıyla dinleme) veya ilgili usuller çerçevesinde sağlanabilir. Yabancı unsurlu boşanmalarda hangi ülke hukukunun uygulanacağı ve kararın yurt dışında tanınması-tenfizi gibi teknik konular bulunduğundan, bu tür davalarda avukat desteği özellikle önem kazanır.

Anlaşmalı Boşanma İçin Gerekli Belgeler

• Tarafların kimlik belgeleri (nüfus cüzdanı/T.C. kimlik kartı fotokopisi)
• Her iki eşin imzaladığı anlaşmalı boşanma protokolü
• Protokole atıf yapan dava dilekçesi
• Aile nüfus kayıt örneği
• Avukatla takip ediliyorsa vekâletname

Beylikdüzü ve çevresinde anlaşmalı boşanma süreciniz için Beylikdüzü boşanma avukatı sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

İlgili Rehberler

• 📌 Boşanma Dilekçesi ve Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği
• 📌 Boşanma Davası Nasıl Açılır?
• 📌 Nafaka Hesaplama ve Nafaka Türleri
• 📌 Velayet Davası ve Çocuğun Velayeti

Resmi Kaynaklar ve Mevzuat

• 📜 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu (Resmi Metin)
• 🏛️ UYAP Vatandaş Portalı
• 🏛️ T.C. Adalet Bakanlığı

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik anlaşmalı boşanma hakkında genel bilgilendirme amaçlı olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her boşanma süreci kendine özgü koşullar içerir. Somut durumunuz için bir aile hukuku avukatından destek almanız önerilir.